Home Inwestycje Skanska wybudowała najnowocześniejsze i największe archiwum w Polsce

Skanska wybudowała najnowocześniejsze i największe archiwum w Polsce

przez Aleksander

Archiwum Narodowe w Krakowie wzbogaciło się o nową siedzibę wybudowaną przez Skanska i tym samym stało się największym i najbardziej nowoczesnym archiwum w Polsce. W niskoenergetycznym gmachu przez kolejne dziesiątki lat będą przechowywane niezwykle cenne archiwalia dokumentujące historię Polski i Krakowa, w tym między innymi akt lokacyjny miasta Krakowa z 1257 roku, dokumenty z pieczęciami królewskimi Piastów i Jagiellonów oraz kilka tysięcy innych pergaminów.

Cieszę się, że nasze doświadczenie i kompetencje pozwalają na budowanie długoterminowej i partnerskiej współpracy z tak ważnymi klientami publicznymi jak Archiwum Narodowe w Krakowie. Ten niskoenergetyczny obiekt użyteczności publicznej o wyjątkowym znaczeniu dla Polski został zrealizowany zgodnie ze wszystkimi założeniami klienta i doskonale wpisuje się w naszą misję budowania z korzyścią dla społeczeństwa i strategię Budujemy miasta – powiedział Tomasz Sadowski, Dyrektor Obszaru Budownictwa Ogólnego Skanska SA w Krakowie.

Nową siedzibę Archiwum Narodowego w Krakowie tworzą zrealizowane przez Skanska, połączone ze sobą dwa budynki: biurowy o pięciu kondygnacjach nadziemnych i 1 podziemnej oraz magazynowy o 7 kondygnacjach nadziemnych i jednej podziemnej, o łącznej powierzchni 2400 metrów kwadratowych. W ścisłej współpracy z konserwatorem zabytków Skanska odrestaurowała również 2 historyczne budynki. Umowa została podpisana w połowie kwietnia 2017, a łączna wartość projektu wynosi 70 milionów złotych netto. Z końcem maja 2020 obiekt został przekazany klientowi. Inwestycja została sfinansowana w całości ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Z korzyścią dla społeczeństwa
Magazyny archiwalne wybudowane przez Skanska mogą pomieścić nawet około 70 kilometrów akt. Powierzchnia użytkowa archiwum to ponad 14 000 metrów kwadratowych, a dodatkowo istnieje możliwość rozbudowy jego siedziby o kolejny segment magazynowy. W budynku utworzono Zapasowe Repozytorium Cyfrowe Archiwów Państwowych, miejsce przechowywania i udostępniania w internecie reprodukcji cyfrowych materiałów archiwalnych ze wszystkich archiwów państwowych w Polsce. Powstanie tu również najnowocześniejsza w Polsce pracownia konserwacji materiałów archiwalnych. Budynek magazynowy cieszy także oko – elewacja wykonana z płyt z betonu GRC (Glassfibre Reinforced Concrete) stanowi interesującą mozaikę wykonaną z płyt w siedmiu różnych kolorach i wymiarach, o fakturze przypominającej naturalny kamień, która doskonale wpisuje się w otaczający archiwum miejski krajobraz.

Wybudowany obiekt jest jednym z najnowocześniejszych tego typu budynków w Europie zaprojektowanych z myślą o wieczystym przechowywaniu materiałów archiwalnych. Powstał w oparciu o rozwiązania zastosowane i doświadczenie zdobyte przy budowie nowych archiwów w Danii i Francji. Inwestycja jest największą spośród wszystkich realizowanych do tej pory w państwowej sieci archiwalnej i stanowi wzór dla kolejnych planowanych obecnie w innych archiwach państwowych – mówi Paweł Ząbczyński, Główny Specjalista do spraw budowy nowej siedziby, Archiwum Narodowe w Krakowie.

Bezpiecznie dla archiwaliów
Najnowsze technologie i starannie wyselekcjonowane materiały zastosowane w obiekcie przez Skanska pozwalają na utrzymanie stałego mikroklimatu tworzącego bezpieczne środowisko dla nawet najstarszych i najbardziej wrażliwych dokumentów. Zewnętrzne ściany budynku magazynowego zostały wykonane z naturalnego betonu, a następnie pozostałe pustki powietrzne zostały uzupełnione specjalną betonową masą szpachlową w celu zamknięcia przestrzeni i ochrony przed gromadzeniem się zanieczyszczeń i zasiedlaniem przez mikroorganizmy, potencjalnie szkodliwe dla akt. Wentylacja w obiegu zamkniętym w budynku magazynowym, z niewielką domieszką świeżego powietrza, pozwala na utrzymanie stałości parametrów takich jak wilgotność i temperatura. W obiekcie zastosowano także nowoczesny system przeciwpożarowy gaszenia mgłą wodną. Jest to system rekomendowany dla obiektów archiwalnych, który w przypadku powstania pożaru skutecznie ogranicza jego rozwój i powoduje możliwie najmniejsze straty w zbiorach. System w Archiwum Narodowym posiada dodatkowo dwustopniowe zabezpieczenie przed działaniem w sytuacji fałszywego alarmu pożarowego lub przypadkowego uruchomienia.

Ekologicznie
W kontekście nasilających się zmian klimatycznych wyjątkowego znaczenia nabiera niska energetyczność nowej siedziby Archiwum. Gmach posiada nowoczesny system geotermalny, w którym do ogrzewania i chłodzenia wykorzystywane są sondy głębinowe oraz tak zwane pale aktywne. Pod parkingiem znajdują się 24 pompy ciepła wywiercone przez Skanska na głębokość 100 metrów, które pozwalają na odzysk ciepła z gruntu. Budynek został postawiony na 538 palach betonowych, z których w 117 zatopiono drugą instalację służącą odzyskowi ciepła. Następnie całość – sondy gruntowe i instalację tak zwanych pali aktywnych zostały połączone w jedną instalację we wspólnej maszynowni.
Ocieplenie budynku magazynowego jest o około 50 procent grubsze niż w standardowym budynku mieszkaniowym, co podnosi jego izolację i odporność na zmiany temperatury na zewnątrz. Budynek biurowy posiada tak zwaną drugą skórę, czyli system szklanych żaluzji umożliwiających cyrkulację powietrza i otwierających się lub zamykających automatycznie w zależności od temperatury otoczenia i siły wiatru. Warte podkreślenia jest też to, że budynek nie jest podłączony do miejskiej sieci ciepłowniczej. Całe zapotrzebowanie na ciepło będzie zapewnione z wykonanych instalacji budynkowych.
Efektywność energetyczną nowej siedziby Archiwum zwiększają również 142 moduły fotowoltaiczne o łącznej mocy prawie 40 kWp, zamontowane przez Skanska na dachu. Przy pełnym nasłonecznieniu z instalacji można wygenerować około osiem procent zapotrzebowania całego obiektu na energię. Przeciętnie, w skali miesiąca, biorąc pod uwagę okres nocny oraz zmienne warunki pogodowe układ może wyprodukować około trzy procent miesięcznego zapotrzebowania. Energia wytwarzana przez panele jest wykorzystywana na potrzeby bieżącego funkcjonowania obiektu jak na przykład oświetlenie. Aby zapewnić stałą dostawę prądu w razie awarii, budynek został wyposażony także w system zasilania rezerwowego.

Nowoczesny system zarządzania

Nowa siedziba Archiwum została wyposażona przez Skanska w nowoczesny system zarządzania budynkiem (Building Management System), który pozwala na jego łatwą obsługę. Dane w BMS zbierane są w sposób ciągły, a podgląd z poziomu stacji operatorskiej jest możliwy w każdym momencie. Użytkownik na bieżąco monitoruje i ma możliwość zarządzenia np. parametrami pracy układów technologicznych produkcji ciepła i chłodu, temperatury, wilgotności czy jakości powietrza w magazynach, aktualnego zużycia energii czy też produkcji energii z paneli fotowoltaicznych. System na bieżąco pozwala monitorować stan obiektu, zapewnić odpowiednie warunki do pracy oraz przechowywania cennych dokumentów i pomaga efektywnie wykorzystać energię elektryczną – powiedział Dariusz Gruszka, Menadżer Projektu, Skanska.

Archiwum zaczyna działać
Od początku czerwca Archiwum Narodowe w Krakowie rozpoczyna wyposażanie nowej siedziby w regały powierzchni magazynowej. W ciągu najbliższych miesięcy do gmachu trafi już 30 kilometrów bieżących akt z instytucji działających na terenie Krakowa i województwa małopolskiego. Do końca roku w budynku zamontowane zostanie kompletne wyposażenie pracowni: introligatorskiej, konserwacji, fotograficznej oraz digitalizacji, dwóch serwerowni, wielomodułowej czytelni materiałów archiwalnych oraz sali audiowizualnej zdolnej pomieścić około 180 osób. W pracowni konserwacji powstanie Centrum Konserwacji Archiwaliów. Od września 2020 roku rozpocznie się przeprowadzka zasobu Archiwum rozproszonego obecnie w sześciu różnych lokalizacjach w Krakowie i Spytkowicach koło Zatoru. Uroczyste otwarcie Archiwum i udostępnienie jego cennych zbiorów naukowcom oraz innym miłośnikom archiwaliów planowane jest na początek 2021 roku.

Powiązane artykuły